{
 "naam": "Dakwijzer Gelderland: rieten daken en boerderijdaken",
 "bron": "Dakwerken Gelderland, https://dakwerken-gelderland.nl/dakwijzer-gelderland/",
 "licentie": "CC BY 4.0, vrij te gebruiken met bronvermelding en werkende link",
 "peildatum": "12 oktober 2026",
 "toelichting": "Prijzen zijn vanaf-prijzen in euro inclusief btw; levensduur is een indicatie in jaren.",
 "dakwijzer": [
  {
   "dakbedekking": "Riet, gebonden op panlatten",
   "waar_in_gelderland": "hallehuizen op de Veluwe en in de Achterhoek, T-boerderijen in Rivierenland, villa's in het buitengebied",
   "levensduur_jaar": "25 tot 45",
   "onderhoud": "jaarlijks nalopen, mos en blad weg, bijsteken waar nodig",
   "aandachtspunt": "steiler dak gaat langer mee; beschaduwde dakvlakken onder bomen slijten sneller",
   "vanaf_eur": 90,
   "eenheid": "per m² geheel opnieuw dekken"
  },
  {
   "dakbedekking": "Riet, onderhoudsbeurt",
   "waar_in_gelderland": "elk rieten dak, vooral onder bomen op de Veluwe",
   "levensduur_jaar": "",
   "onderhoud": "borstelen, bijsteken, verweerde plekken aanvullen",
   "aandachtspunt": "op tijd onderhoud verlengt de levensduur van het hele dak",
   "vanaf_eur": 15,
   "eenheid": "per m²"
  },
  {
   "dakbedekking": "Rieten nok met vorsten",
   "waar_in_gelderland": "rieten daken in de hele provincie",
   "levensduur_jaar": "",
   "onderhoud": "vorsten en specie controleren na de winter",
   "aandachtspunt": "de nok slijt vaak eerder dan de dakvlakken en lekt dan als eerste",
   "vanaf_eur": 75,
   "eenheid": "per meter nok vernieuwen"
  },
  {
   "dakbedekking": "Riet met een voet van gesmoorde pannen",
   "waar_in_gelderland": "Veluwse hallehuizen, onder meer rond Elspeet en Putten",
   "levensduur_jaar": "riet 25 tot 45, pannen 60 en meer",
   "onderhoud": "aansluiting tussen riet en pannen nalopen",
   "aandachtspunt": "de overgang riet en pannen is een kwetsbare plek voor inwatering",
   "vanaf_eur": "",
   "eenheid": ""
  },
  {
   "dakbedekking": "Gesmoorde keramische pannen (blauwgrijs)",
   "waar_in_gelderland": "boerderijen op de Veluwe en in de Achterhoek, oudere woningen in dorpskernen",
   "levensduur_jaar": "60 en meer",
   "onderhoud": "losse en gebroken pannen vervangen, nok en lood controleren",
   "aandachtspunt": "bij monumenten vaak dezelfde soort pan terug, check het Omgevingsloket",
   "vanaf_eur": 60,
   "eenheid": "per m² vervangen"
  },
  {
   "dakbedekking": "Rode keramische pannen (onder meer oud-Hollands)",
   "waar_in_gelderland": "T-boerderijen en dijkwoningen in de Betuwe, Achterhoekse hallehuizen, oude stadskernen",
   "levensduur_jaar": "60 en meer",
   "onderhoud": "pannen herleggen als latten of folie op zijn",
   "aandachtspunt": "goede oude pannen kunnen vaak terug op nieuwe latten en folie",
   "vanaf_eur": 45,
   "eenheid": "per m² herleggen"
  },
  {
   "dakbedekking": "Betonpannen",
   "waar_in_gelderland": "naoorlogse woningen en nieuwere boerderijwoningen in de hele provincie",
   "levensduur_jaar": "30 tot 50",
   "onderhoud": "mos verwijderen zonder hogedruk, nok controleren",
   "aandachtspunt": "toplaag verweert; dan nemen pannen meer water op",
   "vanaf_eur": 40,
   "eenheid": "per m² vervangen"
  },
  {
   "dakbedekking": "Natuurleien",
   "waar_in_gelderland": "villa's rond Arnhem, Velp en Apeldoorn, kerken en torens",
   "levensduur_jaar": "",
   "onderhoud": "losse leien en haken vervangen, goten schoonhouden",
   "aandachtspunt": "vakwerk; bij monumenten gelden vaak eisen aan soort en patroon",
   "vanaf_eur": 80,
   "eenheid": "per m²"
  },
  {
   "dakbedekking": "Kunstleien (vezelcement)",
   "waar_in_gelderland": "woningen en aanbouwen uit de tweede helft van de vorige eeuw",
   "levensduur_jaar": "",
   "onderhoud": "losse leien vastzetten of vervangen",
   "aandachtspunt": "leien van voor 1994 kunnen asbest bevatten: eerst laten onderzoeken",
   "vanaf_eur": 65,
   "eenheid": "per m² nieuw"
  },
  {
   "dakbedekking": "Golfplaten van vezelcement van voor 1994",
   "waar_in_gelderland": "schuren en stallen in de Gelderse Vallei, de Achterhoek en Rivierenland",
   "levensduur_jaar": "",
   "onderhoud": "niet reinigen of beschadigen: kan asbest bevatten",
   "aandachtspunt": "verwijderen na asbestinventarisatie door een gecertificeerd bedrijf, met melding bij de gemeente",
   "vanaf_eur": 30,
   "eenheid": "per m² verwijderen"
  },
  {
   "dakbedekking": "Sandwichpanelen",
   "waar_in_gelderland": "vervanging van schuur- en staldaken, werkplaatsen en bedrijfshallen",
   "levensduur_jaar": "",
   "onderhoud": "schroeven, nokken en naden periodiek nalopen",
   "aandachtspunt": "geisoleerd, dus ook geschikt als de schuur een werkplaats of opslag wordt",
   "vanaf_eur": 50,
   "eenheid": "per m² incl. montage"
  },
  {
   "dakbedekking": "Bitumen op aanbouw, schuur of garage",
   "waar_in_gelderland": "platte aanbouwen en bijgebouwen in de hele provincie",
   "levensduur_jaar": "20 tot 25 (overlaagd 10 tot 15)",
   "onderhoud": "afvoeren schoonhouden, naden en opstanden controleren",
   "aandachtspunt": "overlagen kan alleen als de ondergrond droog en vlak is",
   "vanaf_eur": 35,
   "eenheid": "per m² vervangen"
  },
  {
   "dakbedekking": "EPDM",
   "waar_in_gelderland": "platte daken van nieuwbouwwijken en verbouwde bijgebouwen",
   "levensduur_jaar": "30 tot 50",
   "onderhoud": "afvoer en dakrand nalopen, weinig ander onderhoud",
   "aandachtspunt": "goed verlijmen en nette hoeken bepalen of het dak lang meegaat",
   "vanaf_eur": 55,
   "eenheid": "per m²"
  },
  {
   "dakbedekking": "Zinken goten en kilgoten",
   "waar_in_gelderland": "jaren-30 woningen in Arnhem en Nijmegen, boerderijen en villa's",
   "levensduur_jaar": "25 tot 40",
   "onderhoud": "twee keer per jaar schoonmaken onder bomen",
   "aandachtspunt": "naalden en blad op de Veluwe laten goten sneller overlopen",
   "vanaf_eur": 55,
   "eenheid": "per meter vervangen"
  },
  {
   "dakbedekking": "Lood bij schoorsteen, dakkapel en dakraam",
   "waar_in_gelderland": "pannendaken en rieten daken in de hele provincie",
   "levensduur_jaar": "",
   "onderhoud": "aansluitingen nalopen bij elke inspectie",
   "aandachtspunt": "los of gescheurd lood is een van de meest voorkomende oorzaken van lekkage",
   "vanaf_eur": 250,
   "eenheid": "per aansluiting"
  }
 ]
}