Schoorsteen renoveren: zo pakt de dakdekker het aan
Eerst wordt alles bekeken: losse stenen, open of zanderige voegen, scheuren in de afdekplaat, en lood dat gescheurd is of uit de voeg is gekropen. Voor het werk komt er meestal een steiger of een hoogwerker, want op een schoorsteen werk je niet vanaf een ladder. Zijn de bovenste lagen stenen los, dan worden die afgebroken en opnieuw gemetseld.
Daarna het voegwerk. De oude voegen worden tot ruim een centimeter diep uitgeslepen en opnieuw gevoegd met een mortel die past bij de stenen. Bovenop komt een afdekplaat met overstek en druiprand, zodat regen van de schoorsteen af druipt in plaats van erlangs. Is de schoorsteen buiten gebruik, dan krijgt hij een kap die regen tegenhoudt en het kanaal toch laat ventileren.
Tot slot het lood. Aan de onderkant ligt een loodslab, aan de zijkanten lopen loketten die met de pannen zijn verweven, en aan de bovenkant zit een loodzadel of kleine goot die het water om de schoorsteen heen leidt. Het lood wordt in de voeg gezet, vastgeklemd en afgevoegd. Er wordt gewerkt met korte stukken, zodat het lood kan uitzetten zonder te scheuren.
Wanneer je schoorsteen aandacht nodig heeft
Na een westerstorm in het najaar of de winter is het goed om even naar de schoorsteen te kijken. Een losse kap of een paar losse stenen kunnen bij de volgende storm van het dak waaien. Hangt er iets los boven de straat of het pad, ga er dan niet onderdoor en bel bij direct gevaar 112. Lekt het daarna binnen, dan wordt een daklekkage met voorrang ingepland.
De jaren-30 wijken in Arnhem en Nijmegen en de villawijken in Velp en Oosterbeek hebben vaak hoge, sierlijke schoorstenen. Het voegwerk is daar regelmatig nooit vernieuwd, en de schoorsteen is al decennia buiten gebruik. Een dichtgemetselde schoorsteen zonder ventilatie wordt van binnen vochtig, wat je ziet als vlekken op de boezem. Een ventilerende kap lost dat vaak op.
In de oude Hanzesteden zoals Zutphen, Harderwijk, Elburg en Hattem hoort de schoorsteen bij het beeld van de straat. Renoveren met hetzelfde uiterlijk is meestal vergunningvrij, maar weghalen vaak niet in een beschermd stadsgezicht. Check het Omgevingsloket of vraag het de gemeente voordat je een keuze maakt. Op dakwerk aan een monument lees je hoe dat meestal gaat.
