Van borstelen tot opnieuw dekken: vier soorten werk aan riet
Een onderhoudsbeurt is de lichtste ingreep. De rietdekker haalt mos en vuil weg, borstelt het oppervlak op zodat het weer kan ademen en steekt kale of uitgesleten plekken bij.
Bijsteken betekent dat er bosjes nieuw riet tussen het bestaande pakket worden gestoken en aangeklopt, zodat de laag weer dicht en gelijkmatig is. Blad en takken op de dakvoet en in de kilgoten gaan er ook af, want daar blijft vocht het langst hangen.
De nok is het kwetsbaarste deel van een rieten dak. Daar komen de twee dakvlakken samen en daar moet het water perfect worden afgevoerd. Veel nokken zijn afgewerkt met keramische vorsten of met heide.
Vorsten die los liggen of waarvan de specie is gescheurd, laten water rechtstreeks in de bovenste rietlaag lopen. Bij een nieuwe nok gaat de oude afwerking eraf, wordt het bovenste riet hersteld en wordt de nok opnieuw opgebouwd, bij vorsten bij voorkeur met gaas eronder tegen uitzakken.
Is het pakket zo dun geworden dat de bindingen of schroeven zichtbaar worden, dan helpt bijsteken niet meer. Dan wordt het oude riet verwijderd en het dak opnieuw gedekt.
Bij een traditioneel dak wordt het riet op de latten gebonden, bij een schroefdak op een dichte onderconstructie geschroefd. Dat is ook het moment om na te denken over extra isolatie of een brandwerende onderplaat, want het rietpakket zelf isoleert nauwelijks.
Wanneer je rieten dak aandacht nodig heeft
Het eerste signaal zie je vaak gewoon vanaf de straat: groene of zwarte vlekken op de noordkant, een nok die scheef zakt of plekken waar het riet dunner lijkt dan de rest. Op een dak onder hoge bomen, zoals bij veel huizen in de bossen rond Apeldoorn en Ermelo, gaat dat sneller dan op een vrij liggend dak dat de hele dag zon en wind vangt. Blad en dennennaalden houden vocht vast en geven mos een voedingsbodem.
Na een westerstorm in het najaar loont een blik omhoog. Wind kan vorsten verschuiven, riet bij de dakvoet lostrekken of takken in het pakket drukken. Ook vogels pikken soms gaten in een rieten dak.
Een kleine beschadiging is meestal snel hersteld, maar wie er een winter mee doorloopt, krijgt water dieper in het pakket. Een inspectie met foto's laat precies zien hoe ver de schade gaat en of bijsteken genoeg is.
Brandveiligheid is bij riet altijd een onderwerp. Een schoorsteen moet ruim boven het riet uitsteken en goed worden geveegd, en vonken van een vuurkorf of barbecue zijn een reëel risico. Verzekeraars rekenen voor een rieten dak meestal een hogere opstalpremie.
Een brandvertragende laag of een brandwerend dakbeschot kan schelen, check dat bij je eigen verzekeraar en lees meer over riet en je opstalverzekering. Ligt je huis in een beschermd dorpsgezicht, kijk dan ook naar de regels voor monumentale daken.
